Alev Alatlı Araştırma Merkezi bünyesinde Alev Alatlı’nın düşünce dünyasını ve onarımcılık felsefesini ele alan “Dünya Nöbetindeki Onarımcılar” söyleşi serisinin ikinci programı izleyicilerle buluştu. “Dünyayı Bilmeyen Dünyanın Maskarası Olur: Yapay Zekâ Çağında Kül Yutmaz Olmak” başlığıyla gerçekleştirilen programın konuğu, Onarımcılar hareketinin kurucu mensuplarından İsmail Yiğit oldu.
Alev Alatlı’nın Schrödinger’in Kedisi serisinde (Kâbus ve Rüya) temelleri atılan Onarımcılar felsefesini günümüz meseleleriyle buluşturmayı sürdüren serinin ikinci oturumunda, hızla dönüşen dijital evren, yapay zekâ teknolojileri ve bu çağda bireyin zihinsel bağımsızlığını koruma yöntemleri tartışıldı.
“Kullandığımız Teknolojinin Kara Kutusunu Sorgulamalıyız”
Programda elektrik-elektronik mühendisliği, bilim-teknoloji-toplum çalışmaları ve sanat tarihi disiplinleri arasındaki kesişimsel bağa dikkat çeken İsmail Yiğit; salt teknik ve sayısal aklın insanı ve toplumu anlamada yetersiz kaldığını, rasyonel ve sezgisel aklın birlikte işletilmesi gerektiğini ifade etti.
Alev Alatlı’nın sıklıkla işaret ettiği “kül yutmazlık” ve “dünyayı bilmek” prensiplerinin yapay zekâ çağında her zamankinden daha kritik bir noktaya geldiğini belirten Yiğit, konuşmasında şu hususları vurguladı:
“Kullandığımız teknolojinin arka planını, üretim süreçlerini ve ‘kara kutusunu’ bilmek, algoritmaların birer oyuncağı hâline gelmemek için şarttır. Tükettiğimiz içeriklerin sadece alıcısı olmak yerine, onların nasıl ve hangi saiklerle üretildiğini sorgulamalıyız. Önümüze sunulan hazır seçenekleri seçiyor zannetmek yerine, sahici bir irade göstererek seçici olmalıyız; gerektiğinde seçmemeyi tercih etmek de iradenin bir göstergesidir.”
“İlk Onarılması Gereken Şey: Dikkat”
Programın kapanış bölümünde, günümüz dünyasında onarım hareketinin nereden başlaması gerektiğine ilişkin soruya yanıt veren Yiğit, odak noktasının dağıldığı hız çağında en büyük hasarın bireyin algı ve dikkat dünyasında yaşandığını kaydetti:
“Çağımızda en önce dikkatlerimizi onarmamız gerekiyor. Çünkü dikkatle dinlemeyi, dikkatle okumayı ve dikkatle bakmayı kaybettik. Dikkat olmadan ne kendimizi ne de çevremizi onarmamız mümkün değildir.”
Alev Alatlı’nın düşünce mirasını, genç onarımcıların okuma kulüpleri ve münazara çalışmalarıyla canlı tutmayı hedefleyen “Dünya Nöbetindeki Onarımcılar” serisi, kurucu isimlerin tanıklıkları ve güncel meselelere dair değerlendirmeleriyle devam edecek.
